Friday, January 25, 2013

Undak-Usuk Basa Sunda ( Tatakrama Basa Sunda)



Wilujeng tepang deui dulur-dulur sadaya ... Dina kasempetan ieu sim kuring badé ngabahas ngeunaan Undak Usuk Basa, Basa Sunda. Hal ieu kacida pentingna keur urang sunda mah, khususna pikeun barudak di jaman ayeuna anu tos teu terang Tatakrama atawa Undak Usuk basa Sunda.
Dina leresan ieu babagian Tatakrama Basa Sunda téh ngawengku basa hormat jeung basa loma, sarta masing-masing pada miboga papagon nu diluyukeun jeung kaperluan panyaturna. Anapon gurat badag Tatakrama Basa Sunda téh dibagi jadi 3 (tilu) golongan, nyaéta :
1.   Basa Kasar
2.   Basa Loma
3.   Basa Hormat
Daftar Kecap Ragam Loma, Ragam Hormat Basa Sunda Tina Hurup A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q,R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.
Basa kasar digunakeun keur sato atawa jalma nu keur ambek, basa loma dilarapkeunka jalma/babaturan anu geus loma (akrab), basa hormat dilarapkeun ka jalma anu pantes (meujeuhna) dihormat atawa diajenan.
Basa Hormat dipasing-pasing jadi :

1.   Hormat ka saluhureun. Contona : tuang, sumping, kulem
2. Hormat ka sorangan atawa ka sasama anu can pati loma. Contona : neda, dongkap, mondok
3.   Hormat kanu leutik (sahandapeun), budak nu kakara bisa atawa lancar ngomong. Contona : emam, bobo, ameng.
Tujuan ayana Tatakrama Basa Sunda téh nyaéta teu aya sanés pikeun silih hormat atawa silih ajénan jeung papada jalma. Jadi lain jang ngabéda-bédakeun harkat jeung darajat jalma saperti jaman féodal. Tah kukituna omongan kakara disebut hormat upama dibarengan ku :
1.   Lisan (kecap)
2.   Pasemon
3.   Rengkuhjeung peta
4.   Lentong
Mugia waé artikel ieu aya mangpaatna kanggo urang sunda khususna, umumna generasi sunda anu salajengna. Sim kuring ngantos kana komentarna kabilihan sim kuring lepat dina ngadugikeun ieu bahasan wireh sipatna bahasa mah dinamis sareng rupi-rupi luyu sareng daerahna masing-masing.

Daftar Kecap Ragam Loma, Ragam Hormat Basa Sunda
Tina Hurup A
No
Kecap Ragam Loma
Kecap Ragam Hormat Keur ka Sorangan
Kecap Ragam Hormat Keur ka batur
1
abus, asup
lebet
lebet
2
acan, tacan, encan
teu acan
teu acan
3
adu
adu
aben
4
adi
adi
rai, rayi
5
ais
ais
emban
6
ajar
ajar
wulang, wuruk
7
ajang, keur
kanggo
haturan
8
aji, ngaji
ngaji
ngaos
9
akang
akang
engkang
10
aki
pun aki
tuang eyang
11
aku, ngaku
aku, ngaku
angken, ngangken
12
ali
ali
cincin,lélépén
13
alo
pun alo
kapi putra
14
alus
saé
saé
15
ambek
ambek
bendu, wera
16
ambéh, supaya
supados
supados
17
ambeu, ngambeu
ngambeu
ngambung, ngangseu
18
amit, amitan
permios
permios
19
anak
pun anak
tuang putra, putra
20
anggel
bantal
bantal
21
anggeus, enggeus
réngsé
parantos
22
angir, diangir
kuramas
kuramas
23
anjang, nganjang
ngadeuheus
natamu
24
angkir, diangkir
diondang, disaur
diulem, disaur
25
antara
antara
antawis
26
anteur, nganteur
jajap, ngajajapkeun
nyarengan
27
anti, nganti, dago, ngadagoan
ngantosan
ngantosan
28
arang, langka
awis-awis
awis-awis
29
arék
badé, seja
badé, seja
30
arep, ngarep-ngarep
ngajeng-ngajeng
ngajeng-ngajeng
31
asa, rarasaan
raraosan
raraosan
32
ari
dupi
dupi
33
asal
kawit
kawit
34
aso, ngaso
ngaso
leleson
35
astana
pasaréan
pajaratan
36
atawa
atanapi
atanapi
37
ati-ati, kadé
ati-ati
atos-atos
38
atoh,bungah
bingah
bingah
39
awak
awak
salira, sarira
40
awéwé
awéwé
istri

Pilari deui nu sanésna Daftar Kecap Ragam Loma, Ragam Hormat Basa Sunda Tina Hurup A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q,R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.

Baca Juga Artikel Terkait Lainnya :

No comments:

Post a Comment

Silahkan berkomentar, jangan sungkan ...